Powrót                                           

 

 

Bernard Pivot o „Pustyni” J.M.G. Le Clézio.

 

Zew pustyni

 

"Przydarzyła mi się ostatnio rzecz niesłychana. Przeskakuję zazwyczaj z jednej książki do drugiej, ledwo jednak skończyłem czytać „Pustynię” J.M.G. Le Clézio, ogarnęło mnie przeświadczenie, że wkrótce będę zmuszony przeczytać ją na nowo. Po dwóch tygodniach wróciłem do niej z uczuciem absolutnej konieczności. Jak gdybym wiedział, że to ponowne przejście przez pustynię znów roznieci ogień, który nie zdążył wygasnąć.

 

W każdym z nas bowiem istnieje pustynia. Rozległy obszar ciszy i pragnienia, do którego nie pozwala nam się zbliżyć tumult powszednich dni i rozliczne obowiązki. Pochłonięci nieustannym wyścigiem, żyjący w pośpiechu, ignorujemy bądź traktujemy z pogardą te rozległe połacie piasku smagane wiatrem, choć pewnego dnia po bytności na nich będziemy może sądzeni.

 

Oto książka przypominająca nam, że pustynia istnieje, piękna, surowa, ogromna, i że nieszczęściem jest nieumiejętność przebywania na niej. Och! Le Clézio nie mówi tego tak brutalnie. On w ogóle tego nie mówi. Nie prawi nam morałów. Opowiada jedynie dwie przepiękne historie, w których pustynia jest tak obecna, tak fascynująca i kusząca, że nasza wewnętrzna pustynia przypomina nam o sobie i zachęca do zboczenia z drogi na kilka minut, kto wie, może na kilka godzin, wyrwanych szalonej gonitwie za pieniędzmi, spędzonych z dala od zgiełku, pośpiechu, ciągłego udawania, tych wszystkich rzeczy, które na pustyni byłyby śmieszne, gdyż nie mają tam żadnego znaczenia.

 

Na początku XX wieku wojownicy z pustyni Rio de Oro, błękitni ludzie, podążają na północ Maroka w nadziei, że znajdą wodę i ziemię pod uprawę. Ale ich wódz, stary mauretański szejk Moulay Ahmed ben Mohammed el Fadel, zwany również Ma el Aïnine, Wodą Oczu, wie, że u kresu tej przeprawy przez pustynię on i jego ludzie znajdą śmierć.

 

Zostaną zabici przez francuskie oddziały kolonialne."

 

Bernard Pivot, Lire, czerwiec 1980/listopad 2008.

 

(J.M.G. Le Clézio, Pustynia, przekład: Krystyna Osińska-Boska
Wydawnictwo: Instytut Wydawniczy PAX,
2008).

 

***

 

Bernard Pivot — francuski dziennikarz, krytyk literacki, autor mitycznych dziś telewizyjnych programów o literaturze: „Apostrophes” (1974 – 1990) i „Bouillon de culture” (1990 – 2001). Felietonista miesięcznika literackiego „Lire” i tygodnika „Le Point”. Od 2004 roku członek jury nagrody Goncourtów. Wyznał, iż raz tylko żałował, że nie prowadzi już programów telewizyjnych — po przyznaniu nagrody Nobla J.M.G. Le Clézio.  

________________________

©Zofia Kozimor

 
   Powrót

Do góry